—Teresa, naprawdę odkładasz tę kawę?
Krystyna stała obok półki w małym sklepie w Płocku i patrzyła, jak dawna sąsiadka zamienia droższą paczkę na najtańszą.
—Ta mi wystarczy — odpowiedziała Teresa.
Krystyna zerknęła do jej koszyka.
Kasza, twaróg, cebula, margaryna.
—Dwanaście lat w Norwegii i margaryna?
Powiedziała to półżartem, ale wystarczająco głośno, żeby dwie kobiety przy pieczywie się odwróciły.
Teresa miała sześćdziesiąt sześć lat.
Do Polski wróciła trzy miesiące wcześniej.
W Trondheim pracowała najpierw w hotelowej pralni, później sprzątała mieszkania.
Na osiedlu opowiadano sobie, że musiała przywieźć fortunę.
W rzeczywistości mieszkała teraz w swoim starym, dwupokojowym mieszkaniu i dokładnie liczyła wydatki.
Nie dlatego, że wszystko straciła.
Po prostu większości pieniędzy już nie miała.
Jedenaście lat wcześniej jej młodszy brat zmarł nagle, zostawiając siedemnastoletniego syna Michała.
Chłopak chciał rzucić szkołę.
—Pójdę do pracy — powiedział wtedy.
Teresa zadzwoniła z Norwegii.
—Nie pójdziesz. Skończysz technikum, a potem zobaczymy.
Przez kolejne lata opłacała mu internat, kursy i studia.
Ale to nie było wszystko.
Jej własna córka, Joanna, samotnie wychowywała dwoje dzieci po trudnym rozwodzie.
Teresa pomogła jej spłacić kredyt, żeby bank nie zabrał mieszkania.
Nigdy nikomu o tym nie mówiła.
Nawet Joanna nie wiedziała, ile matka naprawdę oddała.
Pewnej niedzieli cała rodzina spotkała się na obiedzie.
Joanna zauważyła, że matka przyszła w starym płaszczu.
—Mamo, kup sobie coś porządnego.
—Ten jest ciepły.
—Ale ty ciągle tak mówisz.
Teresa nalała kompot do szklanek.
—Bo ciągle jest ciepły.
Michał nagle odłożył widelec.
—Ciociu, Krystyna powiedziała mojej mamie, że podobno wróciłaś bez pieniędzy.
Przy stole zapadła cisza.
Teresa spojrzała na niego.
—Ludzie zawsze potrzebują jakiejś historii.
—To prawda?
—Która część?
—Że nic ci nie zostało.
Teresa wstała, poszła do przedpokoju i wróciła z niewielką kopertą.
Położyła ją przed Michałem.
W środku był akt własności lokalu.
—Co to?
—Mały warsztat przy ulicy Kwiatowej.
Michał patrzył na dokument.
Od dwóch lat naprawiał urządzenia chłodnicze w wynajmowanym garażu.
—Kupiłam go pół roku temu.
—Dla kogo?
Teresa wzruszyła ramionami.
—A jak myślisz?
Mężczyzna pobladł.
—Ciociu… przecież ja nie mogę tego wziąć.
—Możesz.
—Ale dlaczego nic nie powiedziałaś?
—Bo chciałam najpierw zobaczyć, czy naprawdę będziesz pracował, czy tylko mówił.
Joanna zaczęła płakać.
—Mamo, a co zostawiłaś sobie?
Teresa spojrzała na wszystkich.
—Mieszkanie. Emeryturę. Dwie dobre nogi. I święty spokój, jeżeli przestaniecie urządzać mi narady finansowe.
Wszyscy się roześmiali przez łzy.
Kilka dni później Teresa znów spotkała Krystynę w sklepie.
Tamta spojrzała do jej koszyka.
Tym razem leżała tam droga kawa.
—O, widzę, że jednak zaszalałaś.
Teresa uśmiechnęła się.
—Tak.
—Jakaś okazja?
—Bez okazji.
Wzięła jeszcze małe ciasto z malinami.
—Czasem człowiek tak długo buduje życie innym, że musi sobie przypomnieć, że sam też w nim mieszka.
I poszła do kasy, zanim Krystyna zdążyła odpowiedzieć.
