Kiedy wróciłam z Krakowa, gdzie spędziłam tydzień u siostry, drzwi do mieszkania otworzyły się tylko do połowy. Od progu aż po kuchnię stały kartony. Na jednym flamastrem napisano: „Naczynia. Ostrożnie". Oprócz kartonów, w przedpokoju leżał zwinięty dywan. Na stole w kuchni czekała kartka od teściowej: „Aniu, mam remont. Niech moje rzeczy postoją u was. Niedługo".
Odłożyłam kartkę na blat.
No cóż – pomyślałam – tego można się było spodziewać.
Mieszkaliśmy z Piotrem na warszawskim Żoliborzu, w zwykłej kawalerce plus jeden pokój, w bloku z lat siedemdziesiątych. Połowę wkładu własnego wniosłam ja, ze sprzedaży swojego mieszkania w Radomiu jeszcze przed ślubem – notariusz wpisał mnie do umowy jako współwłaścicielkę, o czym Barbara wolała nie pamiętać, gdy przy każdej wizycie powtarzała, że to „mieszkanie Piotrusia". Piekłam torty na zamówienie, prosto z domu – nic wielkiego, ale stały dochód, taki, że starczało na czynsz i jeszcze zostawało. Do siostry jeździłam co roku w sierpniu, na tydzień, i tam oddychało mi się dużo lżej niż w Warszawie. Ale gdy mnie nie było, teściowa rozwinęła całą akcję logistyczną.
Zadzwoniłam do Piotra od razu.
– Piotrek, tu twoja mama przywiozła kartony. Co to w ogóle jest?
– Remont – odpowiedział mąż spokojnym głosem, jakby to wszystko wyjaśniało.
– I na jak długo?
– Mówi, że nie na długo. Ale sama wiesz, jak to z remontem.
Remontu nie da się skończyć, można go tylko przerwać – pomyślałam, ale nie powiedziałam tego na głos.
– A mnie co robić, Piotrek? Mam zamówienia, a w kuchni nie da się obrócić.
– No, wytrzymaj trochę, coś wymyślimy.
Odłożyłam telefon. Wytrzymaj. Cała rozmowa.
Rano zadzwoniłam do teściowej.
– Pani Barbaro, proszę zabrać te kartony do soboty. Mam zamówiony tort weselny na sto osób, potrzebuję całej kuchni.
– Do soboty? A gdzie ja to podzieję? Remont mam w toku, mam to na ulicę wystawić?
– Może na działkę? Albo do koleżanki? Byle nie tutaj, proszę.
– Zobaczę, co się da zrobić – rzuciła niechętnie i się rozłączyła.
Nadeszła sobota. Kartony oczywiście stały tam, gdzie stały. Dywan też. Co więcej, w czasie gdy byłam na Bazarze Różyckiego po składniki, w mieszkaniu pojawiła się dodatkowo komoda, a za nią fotel, na którym leżały kołdry w foliowych workach.
Kiedy zdążyła to wszystko tu przywieźć?
Odwróciłam się do męża. Spuścił oczy na podłogę.
– Aniu… – zaczął.
– Wiem, wiem – uniósł ręce obronnym gestem. – Sam czuję się głupio. Ale to moja mama, jak jej odmówię?
– Piotrek, twoja mama ma działkę pod Otwockiem. Zapłacę nawet za transport, byle znowu chodzić po własnej kuchni.
– Pomyślę – obiecał, i zabrzmiało to jak żywa kopia jego matki.
Wiedziałam, że nic z tym nie zrobi. Jak zawsze przy każdym konflikcie liczył, że sprawa „sama się rozejdzie" – najlepiej moim kosztem.
No dobrze – pomyślałam. – Jeśli góra nie idzie do Mahometa…
Barbara przyjechała kilka dni później, z fachowcem od przeprowadzek. Mężczyzna niósł jakieś tobołki i deskę do prasowania.
– Jeszcze trochę rzeczy – oznajmiła. – Postaw pod ścianą, Marek.
Tragarz odstawił deskę i wyszedł. Barbara przeszła się po mieszkaniu, zajrzała do każdego pokoju, do kuchni. Dotknęła krawędzi kartonu, poprawiła coś w komodzie ruchem właścicielki, jakby była u siebie. Stanęła na środku kuchni, rozejrzała się – i w jej oczach malowała się pewność, że jest tu na swoim terenie.
– Pani Barbaro – zaczęłam. – Prosiłam, żeby pani to zabrała. Nie zabrała pani. I jeszcze pani dowiozła. Nie mam gdzie pracować, nie mam gdzie spać.
– Ojej, co ty ciągle marudzisz. Mieszkanie jest Piotrusia. Przywożę rzeczy synowi, jak mi się podoba. Więc lepiej siedź cicho.
Mieszkanie Piotrusia. Przypominała mi o tym przy każdej okazji. Jakby mnie, jak kotka, tykała nosem w tę samą prawdę: mieszkanie Piotrusia, a ty tu jesteś nikim. A ona ma prawo robić tu, co zechce, bo jest matką Piotrusia, a on nigdy nie powie jej złego słowa.
Zacisnęłam zęby i policzyłam w duchu do dziesięciu.
– Pani Barbaro – powiedziałam wolno, twardo – dziś do wieczora zabiera pani wszystkie swoje rzeczy. Wszystkie. Jeśli wieczorem zostanie choć jedna, rozdam je sąsiadom.
– Ty chyba oszalałaś – zmrużyła oczy.
– Słyszała pani – odparłam.
Mruknęła coś pod nosem, niewyraźnie, ale wyraźnie nieprzyjemnie, i wyszła. Wiedziałam, że remont przeczekuje u jakiejś koleżanki z parafii.
Wieczorem, jak można się było domyślić, nikt niczego nie zabrał. Postanowiłam działać. Obdzwoniłam sąsiadów z klatki.
– Wpadnijcie teraz – mówiłam – komoda, fotel, deska, pościel, naczynia. Kto co chce, niech bierze, oddaję za darmo.
Przyszli. Pani Krystyna z parteru wzięła pościel i naczynia. Sąsiadka z dołu, Ewa, zabrała deskę do prasowania. Potem przysłała męża z kolegą i wynieśli fotel. Kartony wystawiłam na klatkę schodową, wszystkie do jednego – naliczyłam czternaście sztuk. Zamówiłam też firmę przeprowadzkową, żeby komodę wywieźli na pobliski skup mebli, bo nikt jej nie chciał.
W mieszkaniu zrobiło się przestronnie. Ale gryzło mnie jedno: jak zareaguje teściowa.
Piotr wrócił z pracy, zobaczył kartony na klatce, zobaczył przestrzeń w mieszkaniu i wybałuszył oczy.
– Jak to rozumieć?
– Jeśli góra nie idzie do Mahometa, góra się likwiduje sama – powiedziałam. – Nie martw się, Piotrek, wszystkie gromy spadną na mnie.
– Ale… mama… To są jej rzeczy, to kosztuje!
– Wcześniej trzeba było myśleć – odparłam, patrząc mu prosto w oczy. – Prosiłam, żebyś zawiózł to na działkę? Prosiłam. Nie zawiozłeś.
– Ale…
– Dałam jej czas do wieczora, żeby zabrała rzeczy. Nie zabrała. Co miałam zrobić? Czekać dalej?
Piotr zamilkł. Kartonów z klatki jednak nie wniósł z powrotem, tak tam zostały.
Rano obudził mnie łomot. Ktoś walił w drzwi, choć dzwonek działał. Walił pięścią, potem nogą. W końcu nacisnęła dzwonek i trzymała palec, dopóki nie otworzyłam. To była Barbara – Piotr musiał jej powiedzieć, co się stało.
– Ty… – wysyczała, wpadając do środka. – Gdzie moje rzeczy?!
– U sąsiadów – odpowiedziałam spokojnie. – I dobrze pani trafiła, bo za godzinę przyjdą jeszcze po komodę do skupu mebli.
– Co takiego?! – wrzasnęła. – Ja cię… To są moje rzeczy! Nie miałaś prawa!
– Uprzedziłam panią – powiedziałam. – Myślała pani, że żartuję. Nie żartowałam.
Zamilkła na moment. Zmierzyła mnie od stóp do głów – byłam od niej wyższa o głowę – i lodowatym tonem rzuciła:
– Oddasz mi to wszystko. Przez sąd. Co do grosza.
Nie czekając na odpowiedź, szarpnęła drzwi i wypadła na klatkę.
Na sąd się jednak nie zdecydowała. Zamiast tego zaczęła dzwonić do Piotra co wieczór, żaląc się na niewdzięczną synową, aż pewnego dnia wpadła do nas z żądaniem: osiemnaście tysięcy złotych, za komodę, fotel i pościel – bez paragonu, bez wyceny, kwota wzięta z sufitu, choć te same meble kupowała jeszcze w latach dziewięćdziesiątych.
– Może jej po prostu damy, żeby był spokój? – zapytał Piotr, kiedy zostaliśmy sami w kuchni.
Wyjęłam z szuflady teczkę, którą od dawna trzymałam na taką okazję – umowę najmu mieszkania, w której obok Piotra jako współwłaściciela figurowało moje nazwisko.
– Piotrek – powiedziałam, kładąc teczkę na stole – to mieszkanie jest w połowie moje, od siedmiu lat. Twojej mamie nikt nic nie jest winien. Zadzwoń i powiedz jej to wprost, dziś, przy mnie.
Zadzwonił. Włączył głośnik, bo bał się zostać z tym sam na sam. Barbara krzyczała, że to bezczelność, że wychowała syna, żeby był oszukiwany przez obcą kobietę. Powiedziałam tylko jedno zdanie do telefonu:
– Proszę przynieść akt notarialny na tę komodę, to porozmawiamy o zwrocie. Bez papieru nie ma o czym gadać.
Papieru oczywiście nie było. W słuchawce rozległ się trzask, a potem cisza – Barbara się rozłączyła.
Piotr odłożył telefon na stół i patrzył na niego długo, jakby czekał, że zadzwoni jeszcze raz. Nie zadzwonił.
Za oknem syrop do lukru bulgotał już za mocno – zapomniałam go zdjąć z gazu. Wyłączyłam palnik, przełożyłam formę z niedokończonym biszkoptem na blat i zaczęłam odmierzać kolejną porcję cukru, jakby nic się nie stało.
