Mevrouw Johanna uit Groningen glimlachte toen ze de vraag las.
— Wij waren met acht kinderen, zei ze tegen haar kleindochter. — En toch was er altijd plek voor nog iemand aan tafel.
Ze groeide op in een eenvoudig huis aan de rand van de stad. Acht kinderen, twee ouders, één kleine keuken en een gang vol schoenen. Er was nooit veel geld. Nieuwe kleren gingen eerst naar de oudste en daarna, jaar na jaar, naar de rest. Een jas had soms al drie levens gehad voordat Johanna hem kreeg.
Maar er was warmte. Op zondag rook het naar aardappels, jus en koffie. Haar moeder zong zacht tijdens het afwassen. Haar vader las de krant alsof hij de hele wereld op zijn schoot had liggen.
Johanna was de stille dochter. Niet degene die ruzie maakte, niet degene die aandacht vroeg. Zij luisterde. Zij onthield verjaardagen. Zij schreef brieven toen de anderen uit huis gingen.
Maar zelfs in grote families kan stilte groeien.
Na een ruzie over de verzorging van hun vader spraken twee broers jarenlang niet meer met elkaar. Verjaardagen werden kleiner. Kerst werd ingewikkeld. Namen werden voorzichtig vermeden.
Toen Johanna 75 werd, wilde ze geen feest.
— Ik wil geen lege stoelen zien, zei ze.
Haar kleindochter deed alsof ze luisterde. Maar op zaterdagmiddag hoorde Johanna ineens stemmen in de tuin. Bekende stemmen. Oude stemmen.
Daar stonden ze. Haar broers. Haar zussen. Kinderen, kleinkinderen, rollators, bloemen en taarten. En in het midden stonden de twee broers die elkaar al twaalf jaar ontweken hadden.
De oudste van hen kuchte en zei:
— Jo, we zijn oud genoeg geweest om koppig te zijn. Nu willen we nog net op tijd weer familie zijn.
Johanna legde haar hand op haar hart.
Die middag werd er gelachen, gehuild en veel te veel koffie gedronken. En toen iedereen aan tafel zat, telde Johanna zachtjes de stoelen.
Acht kinderen van toen. Eén familie van nu. Niet perfect. Maar weer bij elkaar.
