Od razu mówię — jeśli macie swój kawałek ziemi za miastem, to nikomu nie mówcie. Dosłownie nikomu. Ja się tego nauczyłem na własnej skórze i teraz jeszcze długo będę to odchorowywał.
W 2021 kupiliśmy z Kasią stuletni drewniany domek pod Kazimierzem Dolnym. Siedemdziesiąt pięć metrów, ze skrzypiącą werandą i widokiem na starą lipę przy płocie. W okolicy cisza, tylko szpaki drą się od piątej rano i czasem traktor przejedzie polną drogą. Remont robiliśmy sami — ja skręcałem taras, Kasia darła stare tapety i sadziła hortensje pod oknem. Kupiliśmy składany basen za 400 złotych z Castoramy i huśtawkę z wikliny na ganku. Dwa sezony tam spędziliśmy — od maja do późnego września, czasem nawet w październiku przyjeżdżaliśmy na grilla, jak było sucho.
A potem na horyzoncie pojawiła się Justyna.
Kuzynka Kasi ze strony matki. Ta, co zawsze wpada znienacka i mówi „a co, nie można?”. Zadzwoniła w piątek po południu.
— Słuchaj, Kaśka, my tu z dzieciakami strasznie chcemy na wieś. Będziemy w sobotę koło dziesiątej.
Moja żona nawet nie zdążyła odpowiedzieć, a Justyna już się rozłączyła. No krewna w końcu — pomyśleliśmy. Trzeba przyjąć. Kasia cały piątek spędziła w kuchni: upiekła sernik na zimno, zrobiła dwie sałatki, ja zamarynowałem karkówkę i kupiłem pięć rodzajów kiełbas u rzeźnika na targu w Puławach. Ogonkową, śląską, jałowcową — żeby było z czego wybierać.
W sobotę zajechał stary ford focus. Tylko że z auta wysiadła nie tylko Justyna. Wysiadła ona, jej dwie córki i jeszcze pies. Jakiś bury kundel, który od razu poleciał pod hortensje Kasi i zrobił dziurę w świeżo rozsypanej korze.
— Nie mówiłam? — Justyna cmoknęła, wyciągając torbę z bagażnika. — A co za różnica, to tylko pies.
Tydzień. Miały zostać tydzień. Nikt nas nie pytał — Justyna po prostu oznajmiła przy obiedzie, że „no przecież dzieci mają wakacje, co będą w bloku siedzieć”.
Pierwsze dwa dni to jeszcze jakoś szło. Dziewczynki bawiły się z naszymi synami — grali w badmintona, biegali po sadzie. Ale już trzeciego dnia Kasia zauważyła, że jej kuzynka o dziewiątej rano rozkłada leżak przy basenie i nawet kawy sobie nie zaparzy. Kto parzył? Moja matka, którą Kasia od zawsze nazywała ciocią Basią. Przyjechała do nas w goście tydzień wcześniej, miała pomagać przy ogrodzie. I teraz biedaczka biegała od kuchni do grządek, a Justyna leżała z książką i od czasu do czasu wołała tylko: „Ciociu, a może by tak herbatki?”
Czwartego dnia Kasia zapytała wprost:
— Justyna, mogłabyś chociaż po sobie pozmywać? Dzieci też — talerze stoją na werandzie od wczoraj.
— Ja tu przyjechałam odpocząć, a nie na obozie pracy — Justyna wzruszyła ramionami i przewróciła stronę w książce.
Moja żona zacisnęła szczękę. Ja siedziałem na tarasie i widziałem, jak Kasia trzy razy wkłada dłonie do kieszeni i wyciąga — robiła tak zawsze, kiedy próbowała się uspokoić.
W środę rano obudził nas huk. Poszliśmy na dół, a tam kundel Justyny leży na kanapie. Na tej jasnej sofie z IKEA, którą przywieźliśmy miesiąc temu. W łapach trzyma resztki naszej poduszki — pierze na całym salonie, w kuchni, nawet na schodach.
— To tylko pies — Justyna nawet nie wstała od stołu. — Kupicie sobie nową.
Ale punkt kulminacyjny nastąpił w czwartek po południu. Wróciłem z miasta wcześniej, bo Kasia dostała migreny od tego wszystkiego. Podjechałem pod bramę i widzę: moja matka, sześćdziesiąt osiem lat, na kolanach przy rabatkach, pieli chwasty. Słońce wali niemiłosiernie, pot z czoła kapie jej na okulary. Obok stoi wiadro z półlitrowym kubkiem zimnej wody — i tyle.
A Justyna? Leży przy basenie w nowym kostiumie i gada przez telefon.
— Nie, mamo, no daj spokój, wiesz jacy oni są. Zapracowani strasznie. Ciocia Basia akurat pomaga, a ja w sumie to się relaksuję.
Nie wytrzymałem.
Wszedłem do domu, złapałem jej torbę z przedpokoju i postawiłem przy leżaku.
— Zbieraj rzeczy.
— Co?
— Pakuj się. Dzieci też. Za pół godziny jedziemy na dworzec.
Justyna usiadła. Zdjęła okulary przeciwsłoneczne — pierwszy raz zobaczyłem w jej oczach coś poza tym wiecznym rozbawieniem.
— Oszalałeś? Przecież jesteśmy rodziną.
— Rodzina nie robi z cudzej matki służącej.
Kasia stała w drzwiach werandy i nawet się nie odezwała. Tylko patrzyła na mnie takim wzrokiem, jakiego nie widziałem od ślubu — nie gniew, nie satysfakcja. Raczej ogromna, potężna ulga.
Justyna próbowała dzwonić do swojej matki. Do ciotki Grażyny, która od razu się wściekła. Telefon Kasi rozdzwonił się, zanim jeszcze odjechaliśmy sprzed bramy.
— Wyrzucasz moją córkę z domu?! Z dziećmi?! — głos ciotki Grażyny było słychać przez pół kuchni. — Co z ciebie za człowiek, Katarzyno?!
Wtedy do kuchni weszła moja matka z pustym kubkiem po wodzie. Słyszała całą rozmowę, bo telefon stał na głośniku. Podeszła do Kasi, wyjęła jej aparat z dłoni i powiedziała opanowanym głosem:
— Grażynko, twoja córka przez tydzień nie umyła po sobie nawet szklanki. Spała do dziesiątej, jadła cudze jedzenie i nie kiwnęła palcem. A dzieci rozniosły pół ogrodu. Jeśli to jest u was „rodzina”, to my dziękujemy za taką rodzinę.
W słuchawce nikt się nie odezwał. Ciotka Grażyna nie znalazła odpowiedzi. A moja matka rozłączyła się i położyła telefon na stole.
— Herbaty, Tomku? — zapytała, jakby właśnie zakończyła rozmowę o pogodzie.
Minęły trzy tygodnie. Domek znowu oddycha. Kasia dosadziła nowe sadzonki przy płocie — te hortensje, które pies Justyny rozwalił. Moja mama położyła świeżą farbę na okiennice, żeby słońce ich tak nie jadło. Wyjęliśmy też tę podartą sofę na strych i zamówiliśmy nową — ale tym razem w ciemniejszym kolorze, na wszelki wypadek.
Siedzimy teraz z Kasią na werandzie, patrzymy na starą lipę przy płocie. Jest ósma wieczorem, powietrze pachnie skoszoną trawą i dymem z ogniska od sąsiada. Nawet nie włączamy światła — przez te małe okna wpada jeszcze bursztynowy zachód.
Kasia upiła łyk herbaty i parsknęła śmiechem.
— Wiesz co? Chyba pierwszy raz od tygodnia chce mi się śmiać.
Nie odpowiedziałem. Patrzyłem, jak ostatnie promienie słońca ześlizgują się po dachu naszej małej drewnianej przystani — teraz już tylko naszej. Bez nieproszonych gości. Bez cudzych psów na kanapie. Bez leżaków rozkładanych o dziewiątej rano.
I było cicho. Tylko szpaki darły się gdzieś w lipach. Ale tym razem nawet mi to nie przeszkadzało.
