Rok temu mój mąż, Marek, przestał ze mną rozmawiać. Nie pokłóciliśmy się. Po prostu któregoś wieczoru, przy kolacji, zorientowałam się, że na moje pytanie o jutrzejszy grafik odpowiada jego siostra. Od tamtej pory słyszałam od niego głównie „nie wiem”, „zapytaj Lilianę” i „muszę jechać do matki”. Jakbym przestała być kimś, kogo warto o cokolwiek pytać.
Nasz dom w Milanówku — biały, dwupiętrowy, z bluszczem przy garażu — kupiła kiedyś teściowa, Helena. Postawiła na tym całą swoją firmę odzieżową. Szwalnie pod Garwolinem, sieć sklepów „Helena” w trzech miastach, apartament w Kołobrzegu wynajmowany sezonowo. Wszyscy w rodzinie mówili o niej „prezes”. Lubiłam to. Dawało poczucie, że należę do czegoś solidnego.
Kiedy weszłam w środę do salonu, Liliana i Patrycja, siostry Marka, siedziały na kanapie jak dwie egzaminatorki. Na stole stał talerz po ciastkach, którego nikt nie sprzątnął. Za oknem sąsiad wyprowadzał psa — jamnika, który codziennie o siódmej rano szczekał na listonosza. Znałam ten dom do ostatniego dźwięku.
— Marek nam wszystko powiedział — zaczęła Liliana, poprawiając kołnierzyk bluzki. — Ma dość. Chce rozwodu.
— Doprawdy? — powiesiłam płaszcz na wieszaku z orzecha. — Sam mi jakoś nic takiego nie powiedział.
— Bo nie masz z nim kontaktu. Unikasz go.
— Ciekawe. To on sypia od dwóch miesięcy w gabinecie.
Patrycja prychnęła i podniosła się z kanapy. Była niższa ode mnie, ale zawsze stawała tak, żeby patrzeć na człowieka z góry. Komiczne.
— Nie udawaj. Wszyscy widzą, że wasze małżeństwo dawno się skończyło. Po co to ciągnąć? Dla domu?
— Jakiego domu?
— No tego. — Rozłożyła ręce. — Matka cię tu wpuściła, bo myślała, że kochasz jej syna. A ty się rozgaszczasz. Cztery lata, niezła passa.
Zaczęłam zdejmować pierścionek. Drobna rzecz, ale zawsze coś do zrobienia palcami.
— Gdzie jest Marek?
— Na górze. Zejdzie, jak się dogadamy. — Liliana wstała i zasłoniła sobą schody. — Poprosił, żebyśmy z tobą porozmawiały. Jemu jest trudno.
— Jemu jest trudno — powtórzyłam, jakbym uczyła się nowego słowa.
Z góry rozległy się kroki. Marek zszedł powoli, w skarpetkach, jakby nie chciał nikogo budzić. Popatrzył na siostry, potem na mnie.
— Czemu one mówią w twoim imieniu?
— Bo trudno mi z tobą rozmawiać — powiedział cicho. — Od dawna.
— Od kiedy dokładnie? Od kiedy twoja matka zaczęła mieć kłopoty?
Liliana zamarła. Patrycja też. Tylko Marek dalej patrzył w podłogę.
— Co ty w ogóle wiesz o interesach naszej matki? — rzuciła Patrycja.
— Wiem, że Helena sprzedała ten dom w grudniu. Zanim wy skończyłyście planować, jak mnie z niego wyrzucić.
Marek uniósł głowę. Był blady jak kartka z umowy, którą właśnie wyjęłam z szuflady przy wejściu — wiedziałam, że teściowa trzyma tam kopie. Nikt nie sprawdzał tej szuflady, bo była niska i niewygodna, otwierało się ją kolanem. Dla mnie to była pierwsza rzecz do sprawdzenia po rozmowie z agentką.
— Jaki dom sprzedała? — zapytała Liliana.
— Ten. Milanówek, Lipowa 17. Kwietniowa wycena — siedemset czterdzieści tysięcy złotych. Cena sprzedaży — pięćset dwadzieścia tysięcy. Bo termin był pilny, a kupujący płacił od ręki.
— Bzdury. Matka by nam powiedziała.
— Waszej matce pękła sieć. Trzy sklepy zamknięte. Zaległości w ZUS-ie. Wyrok z komornikiem na karku. Właśnie dlatego nie chciała z wami rozmawiać przy świętach. Wstydziła się waszych min bardziej niż samego długu.
Zapadła cisza. Sąsiad z jamnikiem wreszcie przeszedł dalej.
— Skąd ty to wiesz? — wykrztusiła Patrycja.
Nie odpowiedziałam od razu. Wyjęłam z torebki telefon, otworzyłam stronę banku.
— Bo to ja go kupiłam. Przez podstawionego nabywcę, żeby nie trafił do rąk komornika ani jakiegoś obcego inwestora, który wyrzuciłby was wszystkich na bruk. Pięćset dwadzieścia tysięcy, przelew jednorazowy, jeszcze w grudniu. — Przesunęłam palcem po ekranie, pokazując inne wpisy. — A te trzy przelewy po osiemnaście tysięcy, z lutego, marca i kwietnia, to było co innego. ZUS. Pensje dla dwóch szwaczek z Garwolina, żeby nie zostały bez niczego, kiedy firma się sypała. Helena o nic mnie nie prosiła. Sama zobaczyłam wyciąg, kiedy pilnowałam jej poczty w czasie operacji kolana.
— Ty? — Marek wreszcie się odezwał. Głucho, jakby słuchał o obcej osobie.
— A myślałeś, dlaczego twoja matka wozi mnie na działkę zamiast ciebie? Dlaczego do mnie dzwoni po radę? Bo wie. I od kilku miesięcy wiecie tylko tyle, na ile wam pozwala. Dlatego nazywacie mnie „tą obcą”, chociaż to wy jesteście obce w tym domu.
Liliana usiadła z powrotem na kanapie, nie odrywając oczu od telefonu w mojej ręce. Patrycja patrzyła na Marka. Marek patrzył na moje dłonie, które schowały telefon do torebki.
— To oszustwo — powiedziała w końcu Patrycja. — Manipulacja. Wlazłaś w naszą rodzinę i przejęłaś majątek.
— Jaki majątek? Dom, za który zapłaciłam z własnych pieniędzy, bo nikt z was nie miał pięciuset tysięcy w gotówce? Macie w dodatku mieszkanie w Garwolinie, które Helena obciążyła drugą hipoteką, żeby ratować firmę. Sprawdźcie księgę wieczystą, zanim znowu zaczniecie krzyczeć.
Marek podszedł do mnie. Pierwszy raz od dawna z własnej woli.
— Nie musisz z nimi rozmawiać. Wyjdźmy na chwilę.
Nie ruszyłam się.
— Wyjdźmy — powtórzył. — Porozmawiamy.
Wiedziałam, po co mu to. Nie o dom chodziło. Chodziło o to, żeby zyskać czas, naradzić się z siostrami, opracować plan. Znałam ten ton — tak mówił, gdy zorientował się, że coś może kosztować więcej, niż przypuszczał.
— Za późno, Marek. Miałyście rację, mam się wynieść. I wyniosę się. Tylko nie stąd.
Moja teściowa weszła do środka tylnym wejściem — usłyszałam szczęk bramy i pisk zawiasów. Zostawiłam ich w czwórkę. Wzięłam z przedpokoju torebkę i kluczyki. Dokumenty schowałam do swojej torby, nie odrywając wzroku od Marka.
— Spotkamy się u notariusza w piątek. Ustalenie rozdzielności majątkowej. Dom w Milanówku zostaje u mnie, bo ja go kupiłam. Wasze mieszkanie w Garwolinie i jego długi zostają u was.
W ogrodzie pachniało deszczem i mokrą trawą. Ruszyłam w stronę samochodu, stawiając kroki jak po grudzie, chociaż wcale nie chciało mi się iść. W lusterku zobaczyłam, że w salonie zapala się światło. Ktoś wyłączył i włączył, jakby chciał sprawdzić, czy to, co zobaczył, nie zniknie po naciśnięciu kontaktu.
Za dwa dni kurier przywiózł do mojej kancelarii paczkę. W środku był list od Heleny, napisany odręcznie, na papierze firmowym jej upadłej spółki. Kilka zdań: „Dziękuję, że nie powiedziałaś im przy świętach. Nie mogłabym wtedy usiąść przy stole. Milczałam, bo wstydziłam się bardziej niż się bałam komornika — że to ja, prezes, doprowadziłam wszystko do ruiny. Łatwiej było znosić ich pretensje do ciebie, niż przyznać, że to moja wina.”
Pod listem leżał klucz. Do bramy garażu przy Lipowej. Ten sam, który wróciła mi tydzień temu, kiedy podpisywałyśmy u notariusza akt sprzedaży domu — powiedziała wtedy tylko: „Będziesz go potrzebować bardziej niż ja”. Teraz dołączyła go do listu, jakby chciała powtórzyć to jeszcze raz, na piśmie.
W środę weszłam do banku. Spłaciłam hipotekę wziętą na nasze z Markiem wspólne mieszkanie na Mokotowie — to, w którym mieszkaliśmy, zanim przeprowadziliśmy się do Milanówka. Kwota: sto dwadzieścia tysięcy złotych, resztę zadłużenia. Za chwilę, po cichu, bez trzaskania drzwiami, przestałam być tym, za kogo mnie mieli — dłużniczką jednego domu i intruzem w drugim.
Marek dzwonił jeszcze przez trzy dni. Za czwartym razem nie odebrałam. Napisałam mu wiadomość — jedną — że jestem w domu. W moim. A on, jeśli chce, może przyjechać z kwiatami.
Nie przyjechał. Siostry też nie. Liliana przestała pojawiać się na siłowni przy Puławskiej, gdzie zwykle robiłam przysiady. Patrycja wyprowadziła się do Garwolina, bo, jak twierdził wspólny znajomy, „chciała do matki, na spokój”.
Nie wiem, czy tam spokój zastała. Ja w Milanówku mam go codziennie o siódmej rano, kiedy jamnik sąsiada przestaje szczekać na listonosza. Wtedy piję kawę w kuchni po remoncie i ustawiam w myślach meble, które w końcu mogę przestawiać, jak chcę.
Telefon zawibrował dziś rano. Marek. Odłożyłam go ekranem w dół, obok garażowego klucza, który od tygodnia leży na parapecie, i dolałam sobie kawy.
