Nazywam się Tomasz Zarzycki, mam czterdzieści trzy lata i prowadzę — prowadziłem — warsztat wulkanizacyjny na Bemowie, w Warszawie, przy ulicy Powstańców Śląskich. Mój ojciec, Ryszard, jest niewidomy od urodzenia. Ociemniały, jak mówiła moja babcia, choć on sam nienawidził tego słowa. Przez dwadzieścia lat uczył gry na pianinie w domu kultury, a warsztat kupił za odprawę, kiedy dom kultury zamknęli. Kupił go dla mnie. Formalnie.
Bo faktycznie to ja go prowadziłem od szesnastego roku życia. Ojciec przychodził czasem, siadał w kantorku, słuchał radia i rozpoznawał klientów po głosie, po sposobie, w jaki stawiali kluczyki na biurku. Miał psa przewodnika, owczarka imieniem Dunaj, psa, który znał trasę z domu na Górcach do warsztatu lepiej niż ja znam własny telefon.
Rok temu ojciec przepisał warsztat na mnie notarialnie — wreszcie, po dziesięciu latach odkładania tej rozmowy. I wtedy zjawiła się moja siostra, Kinga, z mężem Bartkiem, którzy przyjechali z Krakowa prosto na pogrzeb cioci Haliny i zostali. Kinga od razu zaczęła mówić, że tata jest stary, że nie wie, co podpisuje, że trzeba to unieważnić, bo przecież ona też jest spadkobierczynią. Mówiła to przy ojcu, głośno, jakby sądziła, że głuchota idzie w parze ze ślepotą.
Nie chcę przedstawiać się jako ofiara. Byłem zły — na nią, na siebie, że się kłócę w kuchni, kiedy ojciec siedzi przy stole i kroi chleb tak ostrożnie, jakby każdy kęs mógł być ostatnim spokojnym momentem w tym domu. Pamiętam zapach tej kuchni: smażona cebula, bo sąsiadka akurat robiła kolację i zapach szedł przez wentylację, oraz ten wieczny zapach psiej sierści od Dunaja, który leżał pod stołem i co jakiś czas walił ogonem o nogę krzesła.
Kinga powtarzała, że to ona się opiekowała mamą przed śmiercią, że ja "tylko mieszkałem po drodze", że mam dług wdzięczności. To nieprawda, ale nie chciałem się tłumaczyć. Wolałem po prostu robić swoje: woziłem ojca na kontrolę do okulisty, choć nic to już nie dawało, bo to był stan trwały od urodzenia, ale on chciał jeździć, bo tam, w poczekalni, zawsze rozmawiał z panem Edwardem, też niewidomym, o meczach Legii, których obaj słuchali w radiu.
Dwudziestego trzeciego lutego, w nocy, zadzwonił telefon z monitoringu. Pożar w warsztacie. Nie wiedziałem jeszcze, że ojciec tam był — zostawił w kantorku teczkę z dokumentami notarialnymi i w środku nocy, bezsenny, poprosił sąsiada o podwiezienie, żeby ją odebrać, zanim rano przyjedzie księgowa. Kiedy przyjechałem, dym już wypełniał hale, czuć było spaloną gumę i olej, ten gryzący, słodkawy smród, od którego gardło ściska się jak w kleszczach. Strażacy jeszcze nie dojechali.
Dunaj stał przy drzwiach bocznych, nieruchomo, choć wokół waliły się regały z oponami. Ojciec trzymał go za uprząż i szedł — nie biegł, szedł — licząc kroki, tak jak nauczył się liczyć schody w budynku, gdzie dawniej uczył muzyki. Trzynaście kroków do wyjścia technicznego. Pamiętał tę liczbę z dnia, w którym się wprowadziliśmy. Dunaj nie szczekał, nie rwał się, prowadził go pewnie, mijając przewrócony wózek z akumulatorami, omijając kałużę płynu chłodniczego, który mógł poparzyć łapy.
Wybiegłem od strony parkingu i zobaczyłem ich dwadzieścia metrów od budynku, zanim przyjechały pierwsze wozy straży. Ojciec trzymał teczkę pod pachą, spokojny na zewnątrz, choć ręce mu się trzęsły — zauważyłem to, kiedy podawał mi tę teczkę, jakby chciał się jej jak najszybciej pozbyć.
Trzy minuty później runął dach nad halą numer dwa.
Kinga przyjechała do szpitala, gdzie ojcu podano kroplówkę na odwodnienie i lekko podtruty tlenkiem węgla organizm, i od razu zaczęła: że to znak, że warsztat trzeba sprzedać, że to przeklęte miejsce, że przecież ona miała rację od początku. Stałem przy łóżku, trzymając tę samą teczkę, już osmoloną na rogu, z aktem notarialnym w środku, i po raz pierwszy w życiu powiedziałem jej spokojnie, bez krzyku: "Kinga, warsztat jest mój. Masz dokument, dam ci kopię, możesz go sobie zawiesić w ramce w Krakowie."
Dunaj umarł siedem miesięcy później, we wrześniu, z powodu nowotworu, który rozwijał się, jak się okazało, już od pożaru — weterynarz mówił, że dym mógł przyspieszyć proces, choć nie miał na to dowodów, tylko przeczucie po latach pracy z psami pracującymi w podobnych warunkach. Ojciec nie płakał przy nas. Płakał w nocy, w swoim pokoju, a ja słyszałem to przez ścianę i nie wchodziłem, bo wiedziałem, że on nie chce, żebym widział.
Na wiosnę przepisałem jedną czwartą udziałów w warsztacie na córkę Kingi, moją siostrzenicę Zosię, która ma dziewiętnaście lat i akurat zaczęła studia na mechanice pojazdów w Krakowie i, w przeciwieństwie do matki, nigdy nie powiedziała ani słowa o tym, kto "zasłużył" na co. Zrobiłem to u tego samego notariusza, pana Mirosława Dudka, przy ulicy Górczewskiej, w tym samym biurze, gdzie rok wcześniej ojciec przepisywał warsztat na mnie. Kinga się o tym dowiedziała na grillu u cioci, kiedy Zosia, trochę speszona, wspomniała o tym mimochodem przy szarlotce. Kinga zamilkła na dobre dziesięć minut, po czym wyszła na balkon zapalić, choć rzuciła palenie trzy lata wcześniej.
Teraz, kiedy ojciec przychodzi do warsztatu, siada w nowym kantorku — odbudowanym po pożarze, pachnącym jeszcze farbą i surowym drewnem — kładzie ręce na biurku i czeka, aż ktoś opowie mu, jak wygląda nowy neon nad wjazdem. Nie ma już Dunaja. Jest młody labrador, Borys, dwuletni, wciąż trochę niecierpliwy przy schodach, ale już nauczył się liczyć te same trzynaście kroków do wyjścia technicznego. Kinga przyjeżdża na święta. Rozmawiamy krótko, bez kłótni, ale też bez ciepła — jak dwoje ludzi, którzy wiedzą, że sprawa jest zamknięta notarialnie, a to, co pozostało, trzeba jeszcze jakoś donosić do końca.
