Miałam pięćdziesiąt trzy lata, kiedy Zenon przyniósł do domu psa, którego nikt nie chciał.
To był bury kundel z schroniska przy ulicy Krętej w Bydgoszczy, chudy jak szczapa, z blizną nad okiem. Zenon zobaczył go w telewizji — lokalna stacja robiła reportaż o zwierzakach czekających na adopcję, ten pies siedział w klatce najbliżej kamery i patrzył prosto w obiektyw. Mój mąż popłakał się przy makaronie z serem, a trzy dni później przywiózł go taksówką, bo nasz stary polonez akurat stał w warsztacie.
Nazwaliśmy go Buła. Od bułki, bo pierwszego dnia zjadł całą kromkę chleba prosto z kosza na stole, zanim zdążyliśmy się obejrzeć.
Przez sześć lat to ja go karmiłam, ja go wyprowadzałam o szóstej rano, kiedy klatka schodowa jeszcze pachniała wczorajszym gotowaniem sąsiadki z dołu, ja siedziałam z nim u weterynarza przy Gdańskiej, kiedy złamał łapę na oblodzonym chodniku. Zenon go kochał — po swojemu, głośno, na pokaz, z klepaniem po karku i okrzykami "kto tu jest dobrym psem". Ale to nie on wstawał w nocy, kiedy Buła skomlał przez burzę.
Rok temu Zenon odszedł. Nie umarł — po prostu spakował walizkę i przeniósł się do kobiety z pracy, młodszej ode mnie o osiemnaście lat, księgowej z tej samej firmy transportowej, gdzie pracował jako kierowca od dwudziestu lat. Mieszkanie zostało mi, bo było zapisane na moich rodziców, a potem na mnie — to jedyne, czego nie mógł mi zabrać.
Buła został ze mną. Nikt nawet nie dyskutował, komu przypadnie pies — to była dla mnie jedyna rzecz, o której Zenon nie próbował się kłócić przy prawniku.
Aż do zeszłego wtorku.
Zenon zadzwonił po dwunastej w nocy, głos miał urwany, jakby dopiero co skończył się kłócić z kimś w tle. Powiedział, że jego nowa partnerka, Iwona, ma alergię, że lekarz kazał pozbyć się sierści z mieszkania, że przecież pies i tak większość czasu spędza u mnie, więc może dałabym mu jeszcze pieniądze na karmę, bo on teraz "dokłada się do utrzymania psa u mnie moralnie".
Nie zrozumiałam wtedy, co to miało znaczyć. Zrozumiałam dopiero w sobotę.
Wyszłam z Bułą na spacer koło bloku przy Sielskiej i zobaczyłam go — mojego psa, mojego starego Bułę z siwą już mordą — na smyczy u pana Mareckiego z trzeciego piętra. Stał przy śmietniku, merdał ogonem, jakby nigdy w życiu mnie nie widział.
Zapytałam, co się dzieje. Pan Marecki, zażenowany, powiedział, że kupił psa od Zenona za sto pięćdziesiąt złotych, bo "chłopak potrzebował gotówki na coś pilnego", a poza tym zawsze chciał mieć psa, a ten wyglądał na przyjaznego i już oswojonego.
Zenon sprzedał mojego psa. Psa, którego karmiłam, leczyłam, wyprowadzałam przez sześć lat — sprzedał sąsiadowi z tej samej klatki za sto pięćdziesiąt złotych, żeby mieć na coś, czego nawet nie chciał mi powiedzieć, i przy okazji zażądał ode mnie pieniędzy na karmę dla psa, którego już nawet nie miałam.
Stałam tam z pustą smyczą w ręku, jak idiotka, i patrzyłam, jak Buła obwąchuje worek na śmieci.
Poszłam z panem Mareckim na górę, do jego mieszkania, i powiedziałam wprost: proszę, niech pan odda mi psa, zapłacę te sto pięćdziesiąt złotych, oddam nawet dwieście. Pan Marecki, na szczęście, okazał się porządnym człowiekiem — powiedział, że nie wiedział, że pies był mój, że Zenon przedstawił to tak, jakby to była wspólna decyzja, że oddaje psa, bo się przeprowadza. Oddał mi Bułę bez pieniędzy, tylko poprosił, żebym czasem pozwoliła mu go pogłaskać na klatce, bo zdążył się przywiązać przez te trzy dni.
Tego samego wieczoru zadzwoniłam do Zenona. Nie krzyczałam. Powiedziałam tylko, że wiem, co zrobił, i że od dziś nie ma prawa nazywać tego psa swoim — ani przy sąsiadach, ani przy Iwonie, ani nigdzie indziej. Zenon zaczął tłumaczyć coś o pilnej racie za samochód, o tym, że przecież pies i tak zawsze wracał do mnie, więc co za różnica.
Różnica była taka, że następnego dnia poszłam do notariusza przy placu Wolności i spisałam oświadczenie — jednostronicowy dokument potwierdzający, że pies o imieniu Buła jest moją wyłączną własnością, wraz z zaświadczeniem od weterynarza o wszczepionym mu chipie zarejestrowanym na moje nazwisko. Kosztowało to sto dwadzieścia złotych. Zabrałam też z naszego wspólnego konta bankowego resztę pieniędzy, które tam jeszcze zostały po rozwodzie — cztery tysiące dwieście złotych, które Zenon zostawił "na wszelki wypadek", bo zapomniał zamknąć dostęp. Nie było to złodziejstwo. Karma, weterynarz, szczepienia na kolejne lata — to jest dokładnie tyle, ile Buła jeszcze będzie potrzebował.
Zenon przyszedł pod blok w niedzielę, zobaczyć psa — tak powiedział domofonowi. Stałam w oknie na drugim piętrze i patrzyłam, jak stoi przy furtce, a Buła, który wyszedł ze mną na balkon zaczerpnąć powietrza, nawet nie podszedł do krat, tylko położył się w cieniu, jakby to był zwykły przechodzień.
Nie zeszłam na dół. Nie musiałam nic mówić przez domofon. Zenon postał z dziesięć minut, popatrzył w górę, w stronę naszego okna, i poszedł do przystanku na Fordońską, żeby złapać autobus z powrotem do Iwony i jej mieszkania bez sierści.
Buła śpi teraz na starym kocu w kuchni, tam gdzie zawsze, i chrapie tak głośno, że czasem budzi sąsiadów zza ściany. Ale to już nie mój problem do rozwiązania z kimkolwiek innym niż on sam.
