Powiedziałem już wszystkim w firmie — oznajmił Marek, odsuwając pusty talerz. — Skoro kupiliśmy taki dom, ludzie powinni go zobaczyć. Zaprosiłem cały dział na sobotę. Postaraj się, żeby wszystko wyglądało na odpowiednim poziomie. Chcę, żeby wreszcie zaczęli mnie szanować.
Anna zastygła przy kuchence. W rondlu cicho pyrkał sos grzybowy, ale nagle nawet jego zapach zaczął ją drażnić.
—Zaprosiłeś kilkanaście osób bez rozmowy ze mną?
—Nie przesadzaj. Zrobisz kolację, posprzątasz, nakryjesz stół. Przecież potrafisz.
—A ty co zrobisz?
—Ja zajmę się gośćmi.
W jego głosie brzmiało takie przekonanie, jakby właśnie powierzył jej zaszczytną funkcję, a nie dwa dni ciężkiej pracy.
Dom pod Poznaniem był spełnieniem marzenia Anny. Po śmierci ojca sprzedała odziedziczone mieszkanie na Jeżycach, dołożyła oszczędności ze swojego salonu kosmetycznego i kupiła niewielką działkę z niedokończonym budynkiem. To ona negocjowała z ekipami, wybierała instalacje, pilnowała rachunków i jeździła po materiały budowlane.
Marek pojawiał się głównie wtedy, gdy trzeba było zrobić zdjęcie.
W nowej pracy od początku czuł się niepewnie. Stanowisko dostał dzięki znajomościom teściowej, więc koledzy traktowali go chłodno. Zamiast zdobyć ich szacunek rzetelnością, Marek postanowił ich olśnić.
Opowiadał o włoskich płytkach, choć kupiono je na wyprzedaży w Swarzędzu. Chwalił się projektantem ogrodu, mimo że rabaty rozrysowała Anna z sąsiadką. Mówił o kominku sprowadzanym z zagranicy, chociaż znalazła go w lokalnym katalogu.
Najbardziej zachwycona była Wiktoria z marketingu. Młoda, zawsze perfekcyjnie ubrana, śmiała się nawet wtedy, gdy nikt inny nie rozumiał dowcipu Marka. Coraz częściej przynosiła mu kawę i prosiła, by odwiózł ją do centrum.
Marek czuł się przy niej młodszy i ważniejszy.
—Może kupimy nowe auto? — rzucił pewnego wieczoru. — To obecne nie pasuje do mojego stanowiska.
—Obecne ma cztery lata i działa bez zarzutu — odpowiedziała Anna. — Najpierw spłaćmy ostatnią część remontu.
—Ty zawsze wszystko sprowadzasz do pieniędzy.
—Bo ktoś musi wiedzieć, ile ich naprawdę mamy.
Dzień przed przyjęciem Marek położył na łóżku nową sukienkę.
—Załóż ją jutro.
Anna spojrzała na metkę, a potem na męża.
—Kupiłeś mi sukienkę bez pytania?
—Chcę, żebyś wyglądała elegancko. Nie możesz przyjąć moich współpracowników w tych swoich luźnych swetrach.
—Twoich współpracowników czy Wiktorii?
Marek zamarł.
—Nie wiem, o czym mówisz.
—O wiadomościach, które wysyła ci po północy. O serduszkach. O zdjęciu z kawiarni, które skasowałeś, ale zapomniałeś usunąć z chmury.
—To tylko niewinny flirt. Przynajmniej ktoś potrafi docenić mężczyznę.
Anna poczuła ból, lecz nie podniosła głosu.
—Rozumiem.
—Tylko nie rób jutro sceny.
—Nie zrobię.
W sobotę dom pachniał pieczoną kaczką, majerankiem i szarlotką. Anna przygotowała wszystko perfekcyjnie, ale nie założyła sukienki wybranej przez męża. Ubrała prostą granatową kreację, którą kupiła za własne pieniądze.
Goście przyjechali punktualnie. Wiktoria zjawiła się ostatnia, w czerwonym płaszczu, z drogim winem.
—Marek, ten dom jest niesamowity! — zachwyciła się. — Od razu widać męską rękę.
—Wszystkiego dopilnowałem osobiście — odpowiedział.
Anna odstawiła półmisek, lecz nic nie powiedziała.
Przy stole Marek opowiadał, jak sam wybierał działkę i jak „jego ekipa” realizowała projekt. W pewnej chwili jeden z kolegów zwrócił się do Anny:
—Musi być pani dumna z męża.
Marek roześmiał się.
—Ania zajmuje się domem i ładnie podaje jedzenie. Każdy ma swoje zadania.
Wtedy w drzwiach stanęła jego matka, Teresa. Po badaniu kręgosłupa poruszała się z balkonikiem. Anna odebrała ją wcześniej z kliniki, bo Marek „nie mógł opuścić ważnego spotkania”.
—Każdy ma swoje zadania? — powtórzyła starsza kobieta. — Twoim zadaniem było dziś zawieźć własną matkę do lekarza. Zrobiła to Anna. Twoim zadaniem było dołożyć się do tego domu. Anna sprzedała mieszkanie po ojcu. Twoim zadaniem było wspierać żonę. Ty opowiadałeś w pracy, że wszystko zrobiłeś sam.
—Mamo, proszę cię…
—Nie. Dość milczenia.
Wiktoria pobladła.
—Marek mówił, że dom kupił za premię i inwestycje.
Anna spojrzała na nią spokojnie.
—Marek nie ma żadnych inwestycji. Ma za to talent do opowiadania o cudzym wysiłku jak o własnym sukcesie.
—Chcesz mnie ośmieszyć? — syknął.
—Sam zrobiłeś to znacznie wcześniej.
Anna wyjęła z komody teczkę.
—Dom jest zapisany na mnie. Pieniądze pochodziły z mojego spadku i działalności. W przyszłym tygodniu składam pozew o rozwód.
Marek zerwał się z krzesła.
—Przez kilka wiadomości?!
—Nie przez wiadomości. Przez lata pogardy. Przez to, że wstydziłeś się mojego swetra, ale nie wstydziłeś się żyć z mojej pracy. Przez to, że obca kobieta stała się dla ciebie ważniejsza niż chora matka.
Wiktoria chwyciła torebkę.
—Nie wiedziałam, że tak wygląda sytuacja.
—Wiedziałaś, że ma żonę — odpowiedziała Anna. — To powinno wystarczyć.
Goście zaczęli się żegnać. Nikt nie komentował. Ich milczenie było bardziej wymowne niż śmiech.
Kiedy zostali sami, Marek oskarżył Annę o zniszczenie jego kariery i godności.
—Godność buduje się własnym postępowaniem — powiedziała. — Nie można jej stracić przez czyjąś prawdę.
Marek wyprowadził się dwa dni później. Wiktoria przestała odpowiadać na jego wiadomości, kiedy zrozumiała, że nie ma ani luksusowego domu, ani wielkich oszczędności. W pracy nikt go nie zwolnił, ale skończyły się pełne podziwu rozmowy przy kawie.
Po kilku miesiącach przyszedł do Anny bez zapowiedzi.
—Wiem, że wszystko zepsułem — powiedział. — Chciałem, żeby mi zazdrościli.
—I zazdrościli ci domu, którego nie zbudowałeś, małżeństwa, którego nie szanowałeś, i życia, które było kłamstwem.
—Czy jest jeszcze jakaś szansa?
Anna długo patrzyła na człowieka, którego kiedyś kochała.
—Szansa jest. Dla ciebie, żebyś wreszcie nauczył się żyć uczciwie. Ale nie u mojego boku.
Po rozwodzie Teresa nadal mieszkała z Anną do końca rehabilitacji. Pewnego ranka siedziały razem na tarasie, patrząc, jak pierwsze krokusy przebijają się przez ziemię.
—Straciłaś przeze mnie tyle lat — powiedziała Teresa ze łzami.
Anna ujęła jej dłoń.
—Nie straciłam. Nauczyłam się, że cierpliwość nie może oznaczać zgody na poniżenie.
W domu zapanowała cisza, ale po raz pierwszy nie była to cisza pełna napięcia. Pachniała świeżą kawą, mokrą ziemią i spokojem.
Anna zrozumiała wtedy, że prawdziwego domu nie tworzą drogie płytki ani zazdrosne spojrzenia gości. Tworzy go miejsce, w którym człowiek nie musi pomniejszać siebie, żeby ktoś inny mógł poczuć się wielki.
